maandag 18 december 2017

De zoon van de verhalenverteller, Pierre Jarawan

Samirs vader, Brahim, is een bijzondere man. Hij kan vreemden het gevoel geven dat ze vrienden zijn, weet moeiteloos om te gaan met andere mensen en hij vertelt de beste verhalen.

Toen hij met zijn vrouw nog in het Duitse opvangcentrum voor vluchtelingen zaten, was het Brahim die begreep dat de taal spreken van levensbelang was en met zijn charme kon hij allerlei conflicten in de kiem smoren. Elke avond vertelde hij een verhaal aan de kinderen, maar ook steeds meer volwassenen kwamen luisteren en waardeerden de verhalen die hen aan thuis deden denken.

Nu, in 1992, wonen Samir en zijn ouders en zijn kleine zusje in een nieuw huis en het lijkt hen voor de wind te gaan. Op het journaal komen de beelden uit Beiroet die vertellen dat de burgeroorlog voorbij is en de vader van Samir krijgt vreemde telefoontjes. 

En kort na de achtste verjaardag van Samir verdwijnt zijn vader, en dit slaat een diepe wond in het leven van Samir. Je zou zelfs kunnen zeggen dat hij het nooit meer echt goed op de rails krijgt. Bijna obsessief blijft hij vasthouden aan de herinnering aan zijn vader en de herinneringen die hij via zijn vaders verhalen heeft aan het land van herkomst waar hij zelf nog nooit is geweest; Libanon.

De vrouw die met hem wil trouwen vertelt hem uiteindelijk dat ze alleen maar wil trouwen als Samir eindelijk eens gaat afrekenen met de demonen uit zijn verleden. Samir vertrekt naar Beiroet en volgt het spoor van zijn vader, terwijl hij er achter komt dat de verhalen die zijn vader hem voor het slapen gaan vertelde, aanwijzingen bevatten en hem verder helpen in zijn zoektocht.

De zoon van de verhalenverteller is het debuut van de Duitse schrijver Pierre Jarawan, wiens moeder Libanese is. En het wat mij betreft een heel erg mooi debuut, ik vond het namelijk een prachtig boek. Het is meeslepend en mooi geschreven met een mooie opbouw.

Er zijn wel een paar minpunten. Het gedrag van vader past niet helemaal bij zijn karakter, zelfs niet als we te weten komen wat er is gebeurd. Ernstiger is dat het einde echt heel erg cliché is, en volgens mij een beter einde was geweest als het open was gebleven. Ja, zoals een aantal personages opmerkt, Libanon is een klein land, maar dit was toch een beetje teveel rechtgebreid allemaal en voor mij doet dit afbreuk aan het verhaal.

Maar dat neemt niet weg, dat al het andere in dit boek heel erg goed is. Ten eerste wordt Samir heel goed neergezet. Zijn gezichtspunt als kind en de manier waarop hij kijkt naar bepaalde zaken is anders dan Samir als volwassen man, terwijl je hem tegelijkertijd herkent. Knap ook hoe de stem van het kind van acht heel natuurlijk klinkt. 

Sommige situaties worden zo levendig en goed beschreven dat je ze meteen voor je ziet, zowel ontroerend als pijnlijk schrijnend. De laatste keer dat hij met zijn vader iets leuks ging doen (Samir als notendoppenbootjeskapitein) en de verschrikkelijke ‘grap’ die zijn klasgenoten met hem uithalen laten je niet onberoerd.

Het allermooist vond ik echter dat je door dit boek kunt invoelen wat het betekent om vluchteling te zijn, maar ook wat voor gevolgen een burgeroorlog heeft voor een land, zeker als het weer vrede wordt. Hoe ga je om met je buren, hoe overleef je in een wijk waar je familie is vermoord, hoe verwerk je het verleden?

Youssef, een van de mensen die Samir in Beiroet ontmoet, heeft hier wel een idee over. Hij wil samen met de studenten van verschillende universiteiten één gemeenschappelijk geschiedenisboek schrijven over de oorlog. Want alleen op die manier voelt iedereen zich gehoord, leren ze hoe de tegenpartij naar een gebeurtenis keek en kunnen ze weer verder, samen.

De burgeroorlog in Libanon heeft wortels en verbanden met veel andere conflicten in het Midden-Oosten, zoals het Joods-Palestijns conflict en de Syrische burgeroorlog. 

In Beiroet woonden verschillende religies naast elkaar, maar na een aantal conflicten tussen Moslims en Christenen brak in 1975 de burgeroorlog uit, met Christenen en Moslims elk aan een andere kant van de stad (gedeeld door de groene lijn). De verschillende groeperingen in het land vochten tegen elkaar in wisselende coalities

Syrie bemoeide zich met deze burgeroorlog omdat zij een bepaalde partij aan de macht wilde houden en Israel mengde zich erin omdat leden van de PLO in Libanon onderdak hadden in de Palestijnse vluchtelingenkampen. Verschillende malen bezette het Israelische leger delen van Libanon en zou zich pas in 1985 terug. In 1992 kwam er eindelijk een vredesakkoord, maar de rust was nog zeker niet wedergekeerd en pas in 2005 trok Syrie zijn troepen helemaal terug uit Libanon.

Voor wie de details van Libanese burgeroorlog niet meer helemaal paraat heeft, staat achterin een beknopt overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen. Dit is handig omdat sommige zaken natuurlijk in het verhaal voorkomen en een rol spelen. Tegelijkertijd is het niet zo dat het verhaal onderbroken wordt door hele verhandelingen met politieke details en ook als je die hele burgeroorlog totaal niet interessant vindt, is het verhaal uitstekend te volgend zonder deze informatie.

De zoon van de verhalenverteller heeft verschillende mooie betekenissen en weet de actuele situatie mooi te vermengen met de situatie vroeger in Libanon en die van vluchtelingen. Tegelijkertijd is het ook het verhaal van de zoektocht van een zoon naar zijn vader en hoe een ingrijpende gebeurtenis door kan werken in een verder leven.

Een mooi boek en het (in mijn ogen) onnodige einde vergeef ik Pierre Jarawan dan ook graag.

Originele Duitse titel: Am Ende bleiben die Zedern (2016)
Nederlandse uitgave 2017 door uitgeverij HaperCollins
Nederlandse vertaling: Lilian Caris
Bladzijdes: 441 

zondag 17 december 2017

vrijdag 15 december 2017

Maigret (2016)

Jules Maigret, de pijp rokende moordcommissaris uit Paris, is een schepping van de Belgische schrijver Georges Simenon. Ik kende Maigret van naam, maar heb de boeken van Simenon nooit gelezen. Dit komt omdat ik er ooit één heb geprobeerd toen ik een jaar of twaaf was, daar niets van begreep en er vervolgens niks aan vond.  

Ik wist wel dat er in de jaren '90 een Franse serie was gemaakt met Bruno Cremer in de hoofdrol, maar daar heb ik om allerlei redenen ook nooit een hele aflevering van gezien, al heb ik wel altijd begrepen dat deze serie erg goed was. 

Er zijn nog meer versies gemaakt; een aantal Engelse, een Italiaanse en zelfs een Nederlandse versie in de jaren '60, met Kees Brusse in de hoofdrol. Van al deze series heb ik echter nooit iets gezien en ik kan dus al met al niet zeggen dat ik erg bekend ben met Maigret. 

Maar daar is verandering in gekomen. Kort geleden kwam ik er namelijk achter dat er echter een nieuwe Britse versie is gemaakt, nu met Rowan Atkinson. Je zou het misschien niet achter hem zoeken, maar Rowan Atkinson is natuurlijk meer dan alleen maar de grappige Mr. Bean. 

De serie is geplaatst in het Parijs van de jaren ’50 en dat zorgt voor een prachtige sfeer. De aankleding is namelijk perfect en de beelden van Parijs zijn ook heel erg mooi. Ik moest heel erg denken aan de film-noir uit die tijd, dat sfeertje wordt heel knap neergezet.

Er zijn nu vier afleveringen gefilmd en twee zijn uitgebracht op DVD.

In Maigret sets a trap is er een seriemoordenaar in Montmartre, maar hoewel er al verschillende moorden zijn gepleegd, is er geen spoor van de dader. Maigret besluit om een val te zetten en de moordenaar uit zijn tent te lokken.

In Maigret’s dead man krijgt Maigret een telefoontje van iemand die beweert dat Maigret zijn vrouw kent en dat hij hulp nodig heeft. Vervolgens wordt de man dood aangetroffen. Maigret duikt in de zaak en er blijken heel wat duistere zaken te gebeuren in de krochten van Parijs.

Rowan Atkinson en Shaun Dingwell als Maigret en Javier
Ik heb geen idee hoe getrouw deze versies zijn aan de originele verhalen, het tijdsframe is misschien veranderd, Simenon begon al in de jaren ’30 met het schrijven van Maigret verhalen en ging ermee door tot in de jaren ’70. 

Maar dit hoeft geen probleem op te leveren, als het zo mooi gedaan wordt als hier. De Poirot serie heeft er ook voor gekozen om alle verhalen af te laten spelen in de jaren ’30 en dat werkt bijzonder goed.

De plots van beide verhalen zijn niet heel ingewikkeld, maar misschien ligt dat aan deze uitvoering. Voor mijn gevoel heeft de serie met Bruno Cremer meer diepgang, maar dit weet ik natuurlijk niet zeker. Dat kan natuurlijk ook gewoon komen omdat deze nieuwe serie er zo ontzettend strak en gestileerd uitziet en die met Bruno Cremer wat serieuzer oogt. 

Wat ik wel zeker weet is dat ik met heel veel plezier naar deze serie met Rowan Atkinson heb gekeken. Ik vond dat hij het goed deed en een zeer aimabele Maigret neerzet. Ook de rest van de cast, waarin voor de oplettende kijker van Engelse series weer heel wat bekende gezichten te zien zijn, was uitstekend. Vooral madame Maigret (Lucy Cohu) vormde een mooie aanvulling. Dus geniet van deze heerlijke serie die het Parijs uit de jaren ’50 tevoorschijn tovert (of in ieder geval het Parijs dat wij ons voorstellen).
Rowan Atkinson en Lucy Cohu als meneer en mevrouw Maigret
Ik hoop dat de andere twee afleveringen ook snel uitkomen en tot die tijd lees ik Simenon en wie weet kan ik eens kijken of ik de serie met Bruno Cremer op kan duikelen en zien of die me ook zo goed bevalt.
Zo zie je maar, van nooit Maigret tot veel Maigret!
Bruno Cremer als Maigret

maandag 11 december 2017

Archivaris van de wereld, Lia Tilon

De rijke bankier Albert Kahn had een ideaal, hij wilde wereldvrede promoten door begrip tussen de volkeren te kweken. Zijn idee was om de wereldbevolking vast te leggen op de gevoelige plaat, zodat mensen elkaar konden leren kennen. Mensen die elkaar kennen, krijgen begrip voor elkaar en vervolgens zal de vrede prevaleren. 

Albert Kahn had de mogelijkheid om tientallen fotografen op reis te sturen, naar alle uithoeken van de aarde voor zijn grote project, een archief te maken van de planeet.

Zijn jonge chauffeur Alfred Dutertre wordt ook opgeleid als fotograaf, en leert op verzoek van zijn werkgever de nieuwe techniek van kleurenfotografie, het maken van autochromes. Gemakkelijk gaat hem dit niet af, Dutertre twijfelt aan het nut van de hele onderneming en hij worstelt met zijn nieuwe functie. 

Want Kahn is niet alleen zijn werkgever, maar soms ook zijn leermeester en heel af en toe benadert hun relatie die van afstandelijke oom met favoriet neefje. Zeker als ze beiden op wereldreis gaan in 1908 en ze noodgedwongen samen de vreemde werelden en nieuwe culturen zien.

Het idealisme van Kahn verlaat hem eigenlijk nooit, het geloof in vooruitgang en dat de techniek de vooruitgang kan helpen drijft hem voort. In zijn landhuis in Boulogne bij Parijs ontvangt hij schrijvers, kunstenaars, filosofen en geleerden en natuurlijk de vele fotografen die voor hem op reis gaan om het archief te vullen.

Voor Dutertre liggen de zaken anders, nadat hij in de loopgraven is geweest, gelooft hij niet meer zo in de onderneming. Maar zijn twijfel uit hij nooit, hij wil Kahn niet teleurstellen. En als Albert Kahn een oude man is geworden en de wereld op het punt staat zich in een nog grotere wereldbrand te storten, laat Dutertre hem alleen die foto’s zien die gelukkige herinneringen oproepen, in de hoop de oude man voor de waarheid te behoeden.

Soms lees je een boek waar eigenlijk niet zo heel veel in gebeurd, maar dat toch blijft boeien en dat ook nog lang in je hoofd blijft zitten.

Archivaris van de wereld is geen boek waarin er actie op actie volgt, waarin het plot erg spannend is of waarin je meegezogen wordt in de vaart van het verhaal. Als je dat allemaal zoekt in een boek, dan moet je dit boek niet lezen.

Als je echter een fijngevoelig en bijna weemoedig verhaal mooi vindt, dan moet je dit boek wel lezen. Als je kunt genieten van een ‘klein’ verhaal, dan is dit een boek voor jou. En het is niet klein omdat er niks gebeurd, maar omdat verhaal het bijna verstild wordt verteld, zonder dramatische plotwendingen of grote overgangen.

Albert Kahn heeft echt bestaan en zijn chauffeur ook. Lia Tilon kwam bij toeval iets ter weten over de verzameling autochromes die nog altijd bestaat en besloot de weinige gegevens te gebruiken als inspiratie. Zoals ze zelf zegt; ‘ik heb feiten gebruikt om fictie te schrijven.’

Archivaris van de wereld is een mooi verhaal vol genegenheid, herinneringen en verlies. Een boek waar ik van heb genoten.

Uitgegeven in 2017 door uitgeverij Cossee
Bladzijdes: 247

zondag 10 december 2017

Filmtip op zondag (17)

In deze koude, grauwe dagen is het heerlijk om naar de bioscoop te gaan. Op dit moment draait Murder on the Orient Express, naar het bekende boek van Agatha Christie. Een nieuwe versie van dit verhaal, na de verfilmingen met Albert Finney en David Suchet.

In deze nieuwe versie speelt Kenneth Brannagh de beroemde Belgische detective Hercule Poirot die een kwestie in Bagdad heeft opgelost en vervolgens de Orient Express terug zal nemen naar Europa. Het vinden van een slaapplek blijkt onverwacht moeilijk, want alle couchettes zijn geboekt, maar er is nog net één plek vrij voor Poirot.

Tijdens de rit komen ze vast te zitten in de sneeuw en dan blijkt één van de passagiers te zijn vermoord. De politie kan er niet bij gehaald worden en iedereen heeft een alibi, dus niemand kan de moord hebben gepleegd.
De enige die hier licht in de duisternis kan brengen is Hercule Poirot, die er al snel achterkomt dat de dode een heel verleden had en dat oude misdaden lange schaduwen hebben.

De nieuwe versie is heel erg leuk om te zien. Prachtige opnames van oa de trein in de bergen en de steden en schitterende aankleding. Verder een sterrencast om je vingers bij af te likken, met onder andere Judi Dench, Willem Dafoe, Derek Jacobi, Johnny Depp, Penelope Cruz en de onvolprezen Michelle Pfeiffer die het samen met nog een aantal anderen een feest maken om naar deze film te kijken.

Kenneth Brannagh is Hercule Poirot en doet dit vrij behoorlijk.  Het is even wennen na zolang David Suchet in deze rol te hebben gezien en voor mij is hij de enige echte Poirot, maar Brannagh is niet onverdienstelijk.

Natuurlijk zijn er wat dingen bij verzonnen om het verhaal wat aan te kleden en zijn er in de personages wat zaken veranderd, maar de essentie van het verhaal staat overeind, en dat is het allerbelangrijkste. Ik heb alleen bezwaar tegen Poirot die mensen achtervolgt en beschoten wordt enzovoort, dit past niet binnen het personage!

Maar verder is dit een heel fijne nieuwe versie, waar ik heel erg van genoten heb.
Alle passagiers van de Orient Express

vrijdag 8 december 2017

Twee musea in Nice

Tijdens mijn verblijf in Nice in oktober heb ik twee mooie musea bezocht, die alle twee helemaal anders van karakter waren, maar ik heb beide met heel veel plezier bekeken. 

Villa Massena
Vlak naast het beroemde hotel Negresco staat in Nice de Villa Massena. In dit mooie herenhuis, dat op zichzelf al een bezoek waard is, is een museum gevestigd dat voornamelijk de geschiedenis van Nice weergeeft.

Op de onderste verdieping wordt de geschiedenis van de familie van wie de villa was uitgelegd. Ook zijn er allerlei herinneringen aan en parafernalia van Napoleon te vinden. Zo is er zijn dodenmasker, maar ook persoonlijke brieven en kleding die door Josephine gedragen is.

Op de tweede verdieping wordt de geschiedenis van Nice verteld, van het vissersplaatsje dat uitgroeide tot een mondaine badplaats waar de haute monde de winter kwam doorbrengen. Prachtige oude foto’s uit het midden van de 19e eeuw laten een strand vol vissersboten zien, toen de promenade er nog niet was. 

Maar er zijn ook allerlei voorwerpen, zoals kleding, juwelen, serviezen, meubels en foto’s die een beeld geven van Nice in de afgelopen anderhalve eeuw. 

Een ietwat eclectisch, maar wel fijn museum waar ik me erg goed vermaakt heb.

Yves Klein
Museum van moderne en contemporaine kunst (MAMCA)
Vlak aan het Place Garribaldi staat het moderne gebouw dat het museum voor moderne kunst is. Nice was vooral in de jaren na de Tweede Wereldoorlog een belangrijke plek voor hedendaagse kunstenaars om zich te ontwikkelen. 

Het museum heeft schitterende werken van onder ander Yves Klein, van wie ik eerlijk gezegd nog nooit had gehoord maar wiens werk ik wel heel mooi vond. Vooral zijn blauwe kunstwerken vond ik prachtig.

Ook zijn er installaties van andere Franse kunstenaars te zien zoals bijvoorbeeld Niki de Saint-Phalle. Niet alles is mooi, er is natuurlijk ook kunst te zien waar ik alleen maar mijn schouders over op kan halen, zo lelijk en stom is het (sorry). Maar heel veel is wél heel erg mooi of in ieder geval interessant!

Op het dak kun je genieten van schitterend uitzicht, maar ook van de tuin en de kunstwerken van Yves Klein die een bijzondere eenheid vormen. Ik heb hoogtevrees en de ronde ijzeren trappen vormden een beetje een uitdaging, maar ik heb het hele rondje gemaakt! 



Dit zijn natuurlijk niet de enige musea in Nice, deze stad herbergt er nog veel meer, die ik helaas deze keer niet heb kunnen bezoeken. Maar dat is een goede reden om nog eens terug te gaan.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...